Planowanie przestrzenne

Roszczenia planistyczne (art. 36 u.p.z.p.)

Gmina uchwaliła albo zmieniła plan miejscowy i nie możesz korzystać z nieruchomości tak jak dotąd. Albo sprzedajesz ją za mniej, niż była warta przed planem.

W takiej sytuacji ustawa przewiduje roszczenia wobec gminy. Właściciel albo użytkownik wieczysty może żądać odszkodowania za rzeczywistą szkodę lub wykupu nieruchomości (art. 36 ust. 1 u.p.z.p.). Jeżeli zbywa nieruchomość, której wartość spadła wskutek planu, i nie skorzystał z tych praw, może żądać odszkodowania równego obniżeniu wartości (art. 36 ust. 3). Ustalamy, czy przesłanki są spełnione i które roszczenie jest właściwe, występujemy do gminy, a w razie sporu wnosimy pozew do sądu powszechnego.

W jakiej jesteś sytuacji

Jesteś właścicielem nieruchomości

Zwykle chodzi o jedną działkę, dom albo gospodarstwo i decyzję: dochodzić roszczenia teraz czy sprzedać. Kolejność ma znaczenie — odszkodowanie z art. 36 ust. 3 przysługuje przy zbyciu nieruchomości i wtedy, gdy wcześniej nie skorzystano z roszczeń z ust. 1.

Reprezentujesz inwestora lub firmę

Zmiana planu może dotknąć gruntu kupionego pod inwestycję, bank ziemi albo nieruchomość w portfelu. Oceniamy roszczenie w kontekście całego projektu, w tym skargi na uchwałę planistyczną, renegocjacji założeń i zintegrowanego planu inwestycyjnego, jeżeli jest procedowany.

Zakres usługi

01

Analiza planistyczna: porównanie ustaleń nowego planu z poprzednim planem albo ze stanem sprzed planu, gdy teren nie był nim objęty, oraz ustalenie daty wejścia planu w życie.

02

Ocena przesłanek z art. 36 ust. 1: czy dotychczasowy sposób korzystania stał się niemożliwy albo istotnie ograniczony oraz czy skutek wynika z samodzielnego ustalenia gminy, czy z przyczyn wskazanych w art. 36 ust. 1a.

03

Wybór roszczenia: odszkodowanie za rzeczywistą szkodę, wykup albo odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości przy zbyciu; ocena propozycji nieruchomości zamiennej z art. 36 ust. 2.

04

Współpraca z rzeczoznawcą majątkowym przy określeniu szkody lub obniżenia wartości oraz kontrola operatu, w tym zgodności z art. 37 ust. 11 i 11a u.p.z.p.

05

Wniosek do gminy z uzasadnieniem i dokumentacją, prowadzenie korespondencji oraz uzgodnień co do terminu i sposobu realizacji.

06

Postępowanie sądowe: pozew do sądu powszechnego oraz reprezentacja w I i II instancji, w tym w zakresie odsetek za opóźnienie.

07

Ocena ścieżki równoległej: skarga na uchwałę planistyczną zamiast roszczenia albo obok niego, z uwzględnieniem skutków stwierdzenia nieważności planu.

Jak wygląda współpraca

01

Formularz kwalifikacyjny i dokumenty

Prześlij uchwałę planistyczną, wypis i wyrys, dane nieruchomości oraz, jeżeli sprawa dotyczy zbycia, umowę sprzedaży albo jej projekt.

02

Analiza wstępna

Oceniamy przesłanki, właściwe roszczenie i podstawowe ryzyka, w szczególności znaczenie art. 36 ust. 1a oraz terminu dla roszczenia z art. 36 ust. 3.

03

Zakres i warunki współpracy

Ustalamy osobno zakres etapu przedsądowego i ewentualnego postępowania sądowego, wraz z warunkami dalszej współpracy.

04

Prowadzenie sprawy

Przygotowujemy wniosek do gminy, prowadzimy korespondencję, a po bezskutecznym upływie terminu wnosimy pozew do sądu powszechnego.

Zasady wynagrodzenia ustalane są indywidualnie po wstępnej analizie, w zależności od zakresu i złożoności sprawy.

Najczęstsze pytania

Wcześniej nie było planu, a działkę traktowałem jako budowlaną. Czy to się liczy?

Co do zasady nie. Jeżeli plan objął teren wcześniej nieobjęty planem, wartość określa się według faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości w dniu uchwalenia planu oraz dostępu do istniejących wtedy dróg publicznych i sieci. Oczekiwania co do przyszłej zabudowy nie są podstawą wyceny.

Czy plan ogólny daje prawo do odszkodowania?

Art. 36 wiąże roszczenia z uchwaleniem albo zmianą planu miejscowego. Przy ustalaniu obniżenia wartości nie uwzględnia się także zmiany wartości wynikającej z planu ogólnego. Znaczenie ma plan miejscowy, który plan ogólny wykonuje.

Ile gmina ma czasu na wypłatę lub wykup?

Co do zasady sześć miesięcy od złożenia wniosku, chyba że strony ustalą inaczej. Po tym terminie należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Spór rozstrzyga sąd powszechny.

Czy obowiązuje termin na zgłoszenie roszczenia?

Roszczenie z tytułu obniżenia wartości przy zbyciu nieruchomości można zgłosić w terminie pięciu lat od dnia, w którym plan albo jego zmiana stały się obowiązujące. Terminy i przesłanki pozostałych roszczeń wymagają oceny konkretnych dokumentów i dat.

Gmina odpowiada, że ograniczenie wynika z przepisów odrębnych, a nie z planu. Co dalej?

To zarzut oparty na art. 36 ust. 1a. Ustalamy, czy dane ustalenie planu jest jedynie przeniesieniem zakazu ustawowego lub decyzji innego organu, czy samodzielnym wyborem gminy. Od tej oceny zależy istnienie roszczenia.

Zaskarżyć plan czy żądać odszkodowania?

To decyzja strategiczna. Stwierdzenie nieważności planu uchyla podstawę roszczenia, a wypłacone odszkodowanie może podlegać rozliczeniu. Kolejność działań ustalamy na etapie analizy wstępnej.

Kontakt

Prześlij uchwałę planistyczną i dokumenty nieruchomości

Po analizie wstępnej wskażemy, które roszczenie może wchodzić w grę oraz jak wyglądałby dalszy zakres pracy. Dołącz uchwałę, wypis i wyrys, dane nieruchomości oraz — jeżeli ma to znaczenie — umowę sprzedaży albo jej projekt.

Pierwszy krok

Opowiedz nam o sprawie

Krótki opis wystarczy na początek. Dokumenty możesz dołączyć, jeśli masz je pod ręką.

Pola oznaczone * są wymagane.

Podaj datę doręczenia pisma — od niej zwykle liczy się termin. Nie przesyłaj haseł ani danych logowania.

PDF, JPG, PNG · do 10 MB na plik · do 15 MB łącznie · maks. 5 plików

    Dane wykorzystamy do oceny zapytania i kontaktu. Prześlij tylko dokumenty potrzebne do wstępnej analizy. Jeżeli wyrazisz zgodę na pliki marketingowe, po skutecznym wysłaniu formularza Google Ads otrzyma zahaszowany adres e-mail i — gdy go podasz — numer telefonu wyłącznie do pomiaru konwersji. Informacja o przetwarzaniu danych — otwiera się w nowej karcie.

    Z reguły odpowiadamy
    w ciągu 2 dni roboczych. Jeżeli biegnie termin — zadzwoń.

    Wysłanie formularza nie oznacza przyjęcia sprawy do prowadzenia.